به گزارش مفدابهشتی به نقل از وبدا-دکتر سعید نمکی، در مراسم بزرگداشت روز جهانی ایمنی غذا که در تالار دارالفنون دانشگاه علوم پزشکی تهران برگزار شد، اظهار کرد: «ایمنی غذا و امنیت غذایی بحثی بسیار جدی‌ست و این نشست را باید مدت‌ها پیش برگزار می کردیم. غذا، مقوله و مسأله‌ی بسیار پراهمیت و چندوجهی و چندبخشی‌ست.»
وی افزود: «اعتقاد دارم متولی‌گری در مقوله‌ی غذا تنها به دلیل این‌که ما در وزارت بهداشت سازمانی به نام غذا و دارو داریم، تنها با ما نیست. گرچه ممکن است که ما یکی از عناصر مؤثر در سیاست‌گذاری و اصلاح رویه‌های تأمین غذای سالم بتوانیم نقش‌آفرینی کنیم، اما بخش‌های متعددی از حکومت باید در زمینه‌ی امنیت غذایی گام بردارند.»
وی گفت: «امروز دنیا به دلیل بی‌عدالتی از یک سو و فقر فرهنگی و جهل درمورد آن‌چه اسمش را غذای سالم می‌گذاریم، و از سوی دیگر، به دلیل آلاینده‌های زیست‌محیطی، صنعتی شدن و استفاده‌ی درست نکردن از ابزار صنعتی، توسعه‌ی بی‌رویه‌ی ناپایدار دارد تمام زیرساخت‌هایی که آن را ابزار کافی برای تهیه‌ی غذای سالم و امنیت غذایی صحبت می‌کنیم، لگدمال می‌کند. امروز ما از ظرفیت سرزمین به‌خصوص در کشورهای در حال توسعه، چند برابر استفاده می‌کنیم. خاک، آب، زمین حاصل‌خیز و هوای سالم از مسایل مهمی‌ست که امنیت غذایی کشورهای در حال توسعه را به‌شدت تهدید می‌کند. اگر بخواهیم بحث امنیت در غذا و تأمین غذای سالم را تقسیم‌بندی کنیم، باید از بُعد کمّی و کیفی ارزیابی کنیم.»
وی خطاب به کارشناسان حوزه‌ی غذا بیان کرد: «شما عزیزان کارشناسان مسلط به امور غذایی کشور هستید. باید امنیت غذایی و تأمین غذای سالم را از بعد کمّی و کیفی ارزیابی کنیم. ما یک بحثی به نام کمّیت غذا داریم و یک بحث هم در زمینه‌ی کیفیت غذا داریم؛ کمّیت غذا آن است که مشخص می‌کند که یک نفر در طول روز باید برای مثال، چه میزانی مواد پروتئینی، مواد قندی و سایر ریزمغذی‌ها را مصرف کند. اما آن‌چه امروز در دنیا به‌شدت نقد می‌شود، کیفیت این کمّیتی‌ست که از آن صحبت می‌کنیم. آیا 100 گوشتی که از آن حرف می‌زنیم، آن‌قدر پروتئینی را دارد، که محاسبه کردید؟ آیا دامی که این پروتئین را از آن دریافت می‌کنیم، تغذیه‌ی مناسب داشته؟ آیا باقی‌مانده‌ی سموم در مواد غذایی ارزیابی شده است؟»
وزیر بهداشت یادآور شد: «هفته‌ی پیش به استان گیلان سفر کرده بودم. در این استان دو رودخانه‌ی زرجوب و گوهررود را داریم. این دو رودخانه 17 کیلومتر سم به سمت تالاب انزلی می‌برند. تالاب انزلی هم زیستگاه و محل تخم‌گذاری ماهی‌های خاویاری خزر است. اطراف این تالاب زمین‌های کشاورزی و شالیزارهاست و مقدار فراوانی کود شیمیایی در این شالیزارها به کار برده می‌شود و نیترات و نیتریت به سمت تالاب می‌رود. این‌ها به جز حوضچه‌های آب زیرزمینی که مملو از باقی‌مانده‌ی نیترات و نیتریت می‌شوند و در مواد غذایی اثر می‌گذارند. هم‌چنین ایستگاه زباله‌ی سراوان را داریم که در وضعیت خشک، 4 لیتر در ثانیه و در بارندگی، 24 لیتر در ثانیه شیرابه‌های زباله‌ها را به سمت تالاب انزلی و خزر می‌برد. در همین وضعیت به مردم هم توصیه می‌کنیم که ماهی بیش‌تر مصرف‌کنند.»
دکتر نمکی افزود: «وضعیت در خلیج فارس و آب‌های ساحلی آن‌جا هم به دلیل فاضلاب‌های صنعتی که در منطقه ایجاد شده، بهتر از خزر نیست. نوع سم‌پاشی‌ها و باقی‌مانده‌ی سموم هم چه در گندمزارها، چه در شالیزارها و چه در باغ و مرتع مهم و یکی از تهدیدکننده‌های جدی‌ست. آیا سبزی که ما به مردم توصیه می‌کنیم که مصرف کنند، آبی که از باقی‌مانده‌ی فلزات سنگین مثل کادمیوم می‌رود و این سبزی را سیراب می‌کند، ماحصلش توصیه به مصرف همین سبزی‌ست؟ اگر کمّیت را با کیفیت مناسب ارزیابی نکنیم، امنیت غذایی هیچ گاه معنایی نخواهد داشت. آن‌گاه هزینه‌های سنگینی را مردم باید برای درمان سرطان‌ها و بیماری‌های غیرواگیر بپردازند. بنابراین بهتر است این دسته غذاها را نخورند. بعضی وقت‌ها نخوردن از غذای مسموم، به مراتب بهتر از خوردن آن است.»
وی یادآوری کرد: «هم‌اکنون مواد غذایی، یکی از دلایل بروز بسیاری از بیماری‌ها در جهان است. که بی‌شک یکی از سازمان‌های نقش‌آفرین سازمان غذا و دارو و ناظران کیفی غذاست. از همکارانم می‌خواهم که با حرکتی که برای ردیابی غذا از مزرعه تا سفره دارند، این را تشدید کنند و یک حرکت بسیار اساسی و ملی بدانند.»
وزیر بهداشت اظهار داشت: «نکته‌ی دیگر و بسیار حائز اهمیت در امنیت غذایی، همکاری بین بخشی‌ست. تقویت همکاری‌های بین بخشی در قالب شورای عالی سلامت و امنیت غذایی یکی از رسالت‌های اصلی ما در وزارت بهداشت است. اگر سازمان حفاظت محیط زیست، وزارت‌خانه‌های صمت، جهاد کشاورزی و مجموعه‌هایی که بر قاچاق کالا نظارت می‌کنند، دخالتی نداشته باشند، کام‌یابی و موفقیتی در امنیت غذایی نخواهم داشت.»
امنیت غذایی و تأمین غذای سالم، نیازمند یک همکاری بین بخشی‌ست
دکتر نمکی گفت: «مقدار فراوانی از موادی که در برخی سوپرمارکت‌ها وجود دارد، حاوی رنگ‌های غیرمجاز در محصولاتی‌ست که برای کودکان و بقیه استفاده می‌شود، که مصرف آن خطر بسیار جدی به همراه دارد و سازمان و غذا و دارو باید آن را دنبال کند. امنیت غذایی و تأمین غذای سالم، به یک همکاری بین بخشی نیازمند است. بحث قاچاق در اختیار ما نیست، بلکه فقط گزارش و نظارت می‌کنیم. این حجم انبوهی که هم بر تولید داخل، اثر سوء می‌گذارد و هم بر وضعیت سلامت مردم، از حیطه‌ی مسؤولیت ما خارج است و به همکاری و تبادل نظر میان چندین بخش نیاز دارد.»
اهمیت آموزش تغذیه از دوران مدرسه
وی تصریح کرد: «موضوع بسیار مهم دیگر، آموزش است. آموزش نه‌فقط برای کادر بهداشتی و درمانی بلکه برای همه‌ی گروه‌های هدف باید در دستور کار قرار گیرد. شیوه‌ی تغذیه‌ی ما، نادرست است که باید از دوران مدرسه شروع کنیم. بهترین گروه هدف گرچه می‌گویم خانواده و قبل از مدرسه هم مهم است، اما برش اجتماعی که در آن می‌توان حرف‌های ماندگاری را در ذهن‌ها ثبت کرد، مدرسه است.»
وزیر بهداشت با اشاره به اجرای طرح کوچ (کنترل وزن و چاقی) با همکاری وزارت‌خانه‌های بهداشت و آموزش و پرورش، گفت: «این طرح بسیار کار موفقی بوده است. باید آموزش تغذیه را از دوران مدرسه آغاز کنیم. البته یادمان هم نرود که همیشه گرفتار چاقی و اضافه وزن هم نیستیم. در این سرزمین گسترده، هرگز نمی‌توانیم بگویم یک استان، در تغذیه یک الگوی واحد دارد. در یک شهرستان، دو روستا به فاصله‌ی دو کیلومتر وجود دارد که یکی ترک زبان، دیگری کرد زبان است. یکی غذای اصلی‌اش پلو و دیگری آبگوشت است. یکی بی‌سواد ندارد و دیگری پر از بی‌سواد است. یکی رشد جمعیت‌اش کمتر از یک و دیگری بالای 4 است. نمی‌توان با یک الگو با کشور رفتار کرد. این را بارها به همکارانم توضیح داده‌ام.»
دکتر نمکی تأکید کرد: «به همان نسبت که گستردگی اقلیم و تنوع آب و هوا داریم، تفاوت فرهنگ و خرده‌فرهنگ نیز داریم. نمی‌توانیم با یک زبان با همه‌ی مردم این سرزمین حرف بزنیم. در مناطقی شاهد کودکان چاق هستیم و در مناطق دیگر هم شاهد کودکانی هستیم که از گرسنگی و فقر، دنده‌هایشان بیرون زده و هیچ روزی نه‌تنها صبحانه سیر نمی‌خورند که درکل صبحانه نمی‌خورند و سرکلاس درس، ضعف می‌کنند. گاهی تصور می‌کنیم که چون چاقی یکی از عوامل خطر است، پس همه چاق هستند. می‌شناسم نقاطی از این سرزمین را که خانواده‌ها به‌سختی قوت لایموت را تأمین می‌کنند. این تصور را باید حتماً تقویت کنیم که در نقاطی که چاقی، مسأله‌ی عمده است، لکه‌هایی از سوء تغذیه ناشی از مواد غذایی هم داریم و در نقاطی که می‌گوییم استانی از نظر امنیت غذایی، رتبه‌ی پایینی دارد، در همان‌جا هم خانواده‌هایی داریم که کودکان چاق دارند.»
وی افزود: «این تصور را باید از ذهن‌مان دور کنیم که همه‌ی کشور را قرار است با یک مدل اداره کنیم. آن‌چه امروز در آموزش‌های ما، رتبه‌ی اول را دارد، استفاده‌ی درست از مواد غذایی‌ست. آموزش، اصلی ترین رکن امنیت غذایی‌ست. بسیار، مواد غذایی خود را نابود می‌کنند. آموزش برای همه‌ی گروه‌های هدف با زبان آسان و ساده یکی از رسالت‌های مهم ماست و در مدرسه، باید این آموزش‌ها داده شود.»
وزیر بهداشت گفت: «سال گذشته جز کرونا، حدود 385 هزار مورد مرگ داشتیم که 313 هزار مورد به دلیل بیماری‌های غیرواگیر و 100 هزار مورد به دلیل فشارخون بالا و عوارض ناشی از آن بوده است. مصرف بی‌رویه‌ی نمک و شیوه‌ی زندگی نامناسب، عامل اصلی مرگ‌های خاموش بر اثر فشارخون بالاست. شیوه‌ی درست زندگی، تغذیه‌ی مناسب، استفاده‌ی درست از مواد غذایی، آموزش خانم خانواده برای سبک مناسب تغذیه برای افراد در خانواده، بسیار مهم است.»
دکتر نمکی تأکید کرد: «امروز با توجه به امکان آموزش‌های از راه دور و آموزش با تلفن همراه، باید آموزش‌های مربوط به تغذیه و امنیت غذایی را لحاظ کرد و تهیه‌ی بسته‌های آموزشی، کار ما در وزارت بهداشت است. تقاضا می‌کنم که همکارانمان برای تهیه‌ی این بسته‌های آموزشی تلاش کنند، هزینه‌های آن را پرداخت می‌کنیم.»
وی افزود: «از کارشناسان حوزه‌ی غذا می‌خواهم که در جلب مشارکت سایر دستگاه‌ها در هدف‌دهی به امنیت غذایی در کشور تلاش کنند. در سیاست‌گذاری باید کمک کنیم. بسیاری از دستگاه‌ها نمی‌دانند. وقتی می‌گوییم باید گروه‌های هدف را برای آموزش مشخص کنیم، در سیاست‌گذاری در تولید محصول اگر یک کشاورز از یک هکتار زمین، دو و نیم تُن گندم برداشت کند، تا ده تُن، هم در افزایش بهره‌وری زندگی او مؤثر است و هم در تأمین کالاهای اساسی برای تغذیه‌ی مردم. باید از وزارت جهاد کشاورزی بخواهیم که چگونه می‌شود ظرفیت شیلات و دامپروری را افزایش داد. از آب که 25 متر مکعب آن برای تولید یک هندوانه مصرف می‌شود، در حالی‌که پول همین هندوانه به اندازه یک بتری آب، بر نمی‌گردد. آیا در دامپروری باید به سراغ پرورش بیش‌تر گوسفند برویم یا گوساله؟ مقدار علوفه‌هایی که آن‌ها مصرف می‌کنند چه تفاوت‌هایی دارند؟ چگونه می‌توانیم بهره‌وری را در تولید اقلام غذایی کشور افزایش دهیم؟ این‌ها مسایلی‌ست که باید در بخش‌های دیگر، اثرگذار باشیم.»/
206
· گروه خبری : آخرین اخبار,اخبار کرونا ویروس,اخبار اسلاید جدید صفحه اول,اخبار اختصاصی
· کد خبر : 228810
ارسال نظر